شعبه : واحد تجاری یا بازرگانی است که دور از اداره مرکزی قرار دارد و طبق دستورالعملهای صادره از سوی اداره مرکزی نسبت به انجام عملیات تجاری اقدام می نماید.
انواع شعب :
1. مستقل (Decentralized System)
2. غیر مستقل (Centralized System)
3. شعب خارجی
همانطور که می دانید شعب کالاهای دریافتی از مراکز را بفروش می رسانند.
برای ارسال کالا به شعب سه روش در نظر گرفته می شود:
۱. قیمت تمام شده
2. قیمت تمام شده + درصدی از بهای تمام شده
3. قیمت فروش
_ روش قیمت تمام شده
این روش زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که نتوان قیمت فروش را تعیین کرد و یا امکان نگهداری کالا برای مدت طولانی امکان پذیر نباشد. (کالا فاسد شدنی باشد بعنوان مثال صنایع غذایی)
در روش قیمت تمام شده، مانده حساب موجودی کالای شعبه به منزله خلاصه سود و زیان می باشد.
|
موجودی کالای شعبه
|
|
|
بهای تمام شده
|
فروش
سودوزیان
|
|
|
|
|
|
|
فرآیند بستن حسابها
۱) موجودی کالای شعبه (بسته می شود با حساب) خلاصه سود و زیان شعبه
2) خلاصه سود و زيان شعبه(بسته می شود با حساب) سود و زيان ویژه شعبه
3) سود و زيان ویژه شعبه (بسته می شود با حساب) خلاصه سود و زیان مرکز
نکته : هزینه کالای ارسالی با خلاصه سود و زيان مرکز بسته می شود.
مساله .
موسسه آهو در مشهد شعبه ای غیر مستقل در سبزوار افتتاح می نماید که ارسال کالا به شعبه به قیمت تمام شده صورت می پذیرد. فعالیتهای یکدوره شعبه به قرار زیر است:
کالاي ارسالی از مشهد 930000ريال
کالای برگشتی به مشهد 30000ريال
فروشهای نسیه 985000ريال
فروشهای نقدی 250000 ريال بوده که بابت این فروشها 120000 ريال نیز بعنوان هزینه پرداخت شده است
مطالبات سوخت شده 15000 ريال
برگشتی از فروشهای نقدی 20000ريال
موجودی کالای پایان دوره 310000ريال
مطلوبست :
ثبت عملیات فوق و بستن حسابهای لازم در دفتر روزنامه عمومی موسسه آهو.
1) موجودی کالای شعبه ۹۳۰۰۰۰
کالای ارسالی به شعبه 930000
2) کالای ارسالی به شعبه 30000
موجودی کالای شعبه 30000
3) کنترل بدهکاران 985000
موجودی کالای شعبه 985000
4) بانک 130000
هزینه ها 120000
موجودی کالای شعبه 250000
5) هزینه های شعبه (مطالبات سوخت شده)15000
کنترل بدهکاران 15000
۶) موجودی کالای شعبه 20000
بانک 20000
۷) موجودی کالای پایان دوره 310000
موجودی کالای شعبه 310000
_ روش قیمت تمام شده + چند درصد سود
این روش زمانی استفاده می شود که امکان پیش بینی قیمت فروش وجود ندارد. بهمین دلیل سود ناویژه بصورت تقریبی محاسبه شده و در حسابی به نام تعدیل کالای شعبه (ذخیره سود تحصیل نشده ) منظور می گردد.
شایان ذکر است که مانده حساب تعدیل کالای شعبه نشان دهنده سود یا زیان ناویژه شعبه می باشد و در پایان دوره مالی به حساب سود و زيان شعبه منتقل می گردد.
برای بستن حسابها در این روش ابتدا موجودی کالای شعبه را مانده گیری می کنیم، که مانده این حساب نشاندهنده سود یا زیان ظاهری شعبه می باشد. مانده بدهکار حساب موجودی کالای شعبه معرف زیان ظاهری و مانده بستانکار آن معرف سود ظاهری می باشد.
مراحل بستن حسابها در روش قیمت تمام شده + چند درصد سود
موجودی کالای شعبه (بسته می شود با حساب) تعدیل کالای شعبه
تعدیل کالای شعبه ( بسته می شود با حساب)خلاصه سود و زیان شعبه
خلاصه سود و زیان شعبه(بسته می شود با حساب) خلاصه سود و زیان
در این روش ما با قیمت سیاهه یا فروش روبرو هستیم. پس برای متمایز کردن قیمت تمام شده از سود اضافه شده به آن از روش زیر استفاده میکنیم
سود ناویژه 20000 = 20% × 100000
سیاهه (فاکتور) 120000 = 20000 + 100000
حال اگر بخواهیم از قیمت سیاهه به قیمت تمام شده برسیم باید بصورت صورت زیر عمل کنیم:
100000 = ( 120 ÷ 100 ) × 120000
پس بار دیگر یادآوری می کنم که در این روش مانده موجودی کالای شعبه معرف سود یا زیان ظاهری شعبه است که به حساب تعدیل بسته میشود.
به دلیل سود ناویژه در این روش ثبتی که هنگام کالای ارسالی زده می شود نیز با روش قیمت تمام شده تفاوت دارد تا سود مورد نظر شناسایی شود.
موجودی کالای شعبه (به قیمت سیاهه یا فروش)
کالای ارسالی به شعبه (به قیمت تمام شده)
تعدیل کالای شعبه (سود ناویژه)
مساله :
شرکت اطلس شعبه ای در آبادان دارد که کلیه اجناس را بر مبنای قیمت تمام شده به اضافه 25 % جهت شعبه که فاقد دفاتر مالی است ارسال می دارد.
موجودی کالای اول دوره شعبه به قیمت سیاهه 840000 ريال
موجودی کالای آخر دوره شعبه به قیمت تمام شده 240000 ريال
مطلوبست: ثبت عملیات فوق
1) موجودی کالای شعبه 840000
کالای ارسالی به شعبه 672000
تعدیل کالای شعبه 168000
شیوه محاسبه :
672000 = ( 125 ÷ 100) × 840000
168000 =( 125 ÷ 25 ) × 840000
۲) موجودی کالای آخر دوره 240000
تعدیل کالای شعبه 60000
موجودی کالای شعبه 300000
شیوه محاسبه :
60000 = 25% × 2400000
300000 = 60000 + 240000
_روش قیمت فروش
این روش زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که مرکز بتواند نرخ فروش را تعیین کرده و آنرا تقریبا ثابت نگهدارد پس زمانی که کالا در بازار انحصاری باشد کاربرد دارد.
در این روش مانده حساب کالای ارسالی به شعبه نشان دهنده فروش خالص شعبه می باشد.
در این روش سود و زیان تفکیکی نداریم بلکه سود و زیان کل داریم.
و تنها یک حساب سود و زیان وجود دارد که همان حساب سود و زیان مرکز می باشد.
برای ثبت موجودی کالای اول و پایان دوره در این روش بصورت زیر عمل می کنیم:
1. به قیمت تمام شده ثبت شود که با سود و زیان کل اصلاح می شود.
2. به قیمت فروش ثبت می شود که مانند ارسال و برگشت کالا ثبت می خورد.
موجودی اول دو.ره به قیمت فروش :
موجودی کالای شعبه
کالای ارسالی به شعبه
در پایان دوره :
کالای ارسالی به شعبه
موجودی کالای شعبه
بستن حسابها در روش قیمت فروش:
ابتدا موجودی کالای شعبه را مانده گیری کرده، که مانده آن نشان دهنده سود و زیان ظاهری شعبه بوده و با حساب کالای ارسالی به شعبه بسته میشود.
موجودی کالای شعبه ( بسته می شود با حساب) کالای ارسالی به شعبه
کالای ارسالی به شعبه(بسته می شود با حساب) خلاصه سود و زیان مرکز